Wat betekenen de veiligheidsklassen van koudemiddelen?
De letter is de giftigheid (A laag, B hoog), het cijfer de ontvlambaarheid (1 niet, 2L licht, 2, 3 hoog).
Uitleg
Voorbeelden: CO2 is A1, R-32 is A2L, propaan (R-290) en isobutaan (R-600a) zijn A3, ammoniak is B2L. Hoe hoger de klasse, hoe strenger de eisen aan vulling, ruimte en werkwijze.
Voorbeeld
Voor een warmtepomp met R-290 gelden strengere eisen aan de plek en de vulling dan voor een met R-32.
Valkuil
Licht ontvlambaar (2L) is nog steeds ontvlambaar.
Bron: BRL 200 versie 2.0, Paragraaf 3.4, toetsterm 11.03 (veiligheidsnormen)
Gecontroleerd op oktober 2026 tegen BRL 200 versie 2.0, schemabeheerder Rijkswaterstaat, Verordening 2024/573, Uitvoeringsverordening 2024/2215, IPLO, eisen natuurlijke personen, STEK, examenreglement 2026 en examenpagina's A1 en A2, PBNA, A1-examen F-gassen en koolwaterstoffen en CerVaKo, communicatiebrief F-gassencertificaten. Wat we elke maand controleren
Mini-oefentest
Test jezelf: 3 echte oefenvragen
Uit de vragenbank van de training. Kies een antwoord, dan zie je direct of het goed is en waarom.
Vraag 1 van 3
Welke koudemiddelen zijn HFO's?
Waarom dit antwoord
HFO's (hydrofluorolefinen) zijn fluorhoudende koudemiddelen met een zeer lage GWP, zoals R-1234yf en R-1234ze. R-134a en R-32 zijn HFK's, R-290 en R-600a koolwaterstoffen en R-744 en R-717 zijn CO2 en ammoniak.
Bron: BRL 200 versie 2.0 (5 december 2025), paragraaf 3.4, toetsterm 11.01 (alternatieve koudemiddelen), https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl-200-versie-2-0.pdf
Vraag 2 van 3
Een installatie staat al uren stil in een ruimte van 20 °C. Welk koudemiddel zit er waarschijnlijk in?
Waarom dit antwoord
Bij stilstand hoort de druk bij de omgevingstemperatuur. Bij 20 °C is dat ongeveer: R-134a 4,7 bar, R-290 7,4 bar, R-32 13,7 bar en R-744 56 bar overdruk. Alleen CO2 werkt bij zulke hoge drukken. Daarom heb je voor CO2 eigen meters en slangen nodig.
Bron: BRL 200 versie 2.0 (5 december 2025), paragraaf 3.4, toetsterm 11.04 (voor- en nadelen van alternatieven), https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl-200-versie-2-0.pdf; verzadigingsdruk bij 20 °C (overdruk): R-134a 4,70, R-290 7,35, R-32 13,73, R-744 56,28 bar, druk en temperatuur berekend met CoolProp 8.0 (PropsSI, open bron), https://coolprop.org
Vraag 3 van 3
Welke van deze koudemiddelen zijn natuurlijke koudemiddelen?
Waarom dit antwoord
Natuurlijke koudemiddelen komen ook in de natuur voor: propaan (R-290), isobutaan (R-600a), CO2 (R-744) en ammoniak (R-717). De andere rijen zijn HFK's, HFO's of mengsels daarvan, of oude CFK's en HCFK's.
Bron: BRL 200 versie 2.0 (5 december 2025), paragraaf 3.4, toetsterm 11.01 (alternatieve technologieën en koudemiddelen), https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl-200-versie-2-0.pdf
In de training Compleet oefen je alle 490 vragen met uitleg, met proefexamens zoals het echte examen. € 49, eenmalig betalen.