Hoe vaak moet een installatie met F-gassen op lekkage worden gecontroleerd?

Bijgewerkt op 27 oktober 2026

Hoe vaak een installatie met F-gassen op lekkage gecontroleerd moet worden, hangt af van de hoeveelheid koudemiddel in ton CO2-equivalent. Van 5 tot 50 ton is dat elke 12 maanden, van 50 tot 500 ton elke 6 maanden en vanaf 500 ton elke 3 maanden. Met een werkend lekdetectiesysteem wordt de termijn twee keer zo lang. Zo staat het in artikel 5 lid 6 van Verordening (EU) 2024/573.

De termijnen voor HFK's

Gelabelde hermetisch gesloten systemen zijn vrijgesteld onder 10 ton CO2-equivalent. Daarboven gelden de gewone termijnen.

Zo bepaal je de termijn

Eerst reken je de vulling om naar ton CO2-equivalent: kilogram maal GWP, gedeeld door 1000. Uitleg en voorbeelden staan in CO2-equivalent berekenen. Daarna kijk je in de tabel en of er een werkend lekdetectiesysteem is.

Voorbeeld: een koelcel heeft 30 kg koudemiddel met een GWP van 3922. 30 maal 3922 gedeeld door 1000 is 117,66 ton. Dat valt tussen 50 en 500 ton. Zonder lekdetectiesysteem is de lekcontrole elke 6 maanden, met lekdetectiesysteem elke 12 maanden.

Tweede voorbeeld: een split-airco heeft 1,5 kg koudemiddel met een GWP van 2088. Dat is 3,13 ton. Dat is minder dan 5 ton, dus er is geen periodieke lekcontrole verplicht. Zie je toch een lek, dan moet het wel gerepareerd worden.

Termijnen voor HFO's

HFO's, zoals R-1234yf en R-1234ze, hebben een zeer lage GWP. Een grens in CO2-equivalent zou bij deze stoffen bijna nooit gelden. Daarom gaan de grenzen voor HFO's over kilogram:

• 1 tot 10 kg: elke 12 maanden (met lekdetectiesysteem 24)
• 10 tot 100 kg: elke 6 maanden (met lekdetectiesysteem 12)
• 100 kg of meer: elke 3 maanden (met lekdetectiesysteem 6)
• gelabeld hermetisch gesloten: vrijgesteld onder 2 kg

Wanneer is een lekdetectiesysteem verplicht?

Vanaf 500 ton CO2-equivalent, of 100 kg HFO, moet een installatie een lekdetectiesysteem hebben. Dat systeem waarschuwt de exploitant of een onderhoudsbedrijf bij een lek. Het lekdetectiesysteem moet zelf minimaal elke 12 maanden worden gecontroleerd (artikel 6).

Na een reparatie: opnieuw controleren

Heb je een lek gerepareerd, dan controleer je opnieuw of de reparatie gelukt is. Dat doe je op zijn vroegst na 24 uur bedrijf en uiterlijk binnen een maand na de reparatie. Voor het vullen doe je ook een drukproef met droge stikstof. Die vervangt de hercontrole niet.

Wie mag de lekcontrole doen?

Lekcontrole is werk voor een gecertificeerde monteur. Met A1 mag dat zonder vullingsgrens, met A2 onder de grens van {vullingsgrens_a2} (of {vullingsgrens_a2_hermetisch} bij een gelabeld hermetisch systeem). Categorie E is speciaal voor lekcontrole zonder het circuit te openen. Het verschil tussen de categorieën lees je in verschil F-gassen A1 en A2.

Wat komt in het logboek?

De exploitant houdt per installatie een logboek bij en bewaart het minimaal 5 jaar (artikel 7). Na elke lekcontrole komen erin: de datum, de uitkomst, eventuele lekken en wat eraan gedaan is, en wie de controle deed. Ook een controle zonder lek noteer je. Wordt er vaak bijgevuld, dan wijst het logboek je de weg naar een lek dat steeds terugkomt.

Op het examen

Lekcontrole is een vaste groep in het theorie-examen A1 en A2 (groep 4 in BRL 200). Reken altijd eerst om naar ton CO2-equivalent, en lees goed of er een lekdetectiesysteem is. Meer uitleg over het examen staat in F-gassen examen A1.

Bronnen: Verordening (EU) 2024/573, artikel 4 lid 5, artikel 5 lid 6, artikel 6 en artikel 7; BRL 200 versie 2.0, toetstermen 4.01, 4.02 en 4.09 (iplo.nl) (geraadpleegd oktober 2026).

Gecontroleerd op 24 oktober 2026 tegen BRL 200 versie 2.0, schemabeheerder Rijkswaterstaat, Verordening 2024/573, Uitvoeringsverordening 2024/2215, IPLO, eisen natuurlijke personen, STEK, examenreglement 2026 en examenpagina's A1 en A2, PBNA, A1-examen F-gassen en koolwaterstoffen en CerVaKo, communicatiebrief F-gassencertificaten. Wat we elke maand controleren