Flashcards Theorie-examen F-gassen in brandbeveiligingsapparatuur (blusgassen)

Het persoonscertificaat voor werk aan stationaire brandbeveiligingsapparatuur met F-gassen, volgens Uitvoeringsverordening (EU) 2025/625.

Je hebt het nodig voor installeren, repareren, onderhouden, service en buiten dienst stellen, voor lekcontrole en voor het terugwinnen van F-gassen. In Nederland staan de eisen in hoofdstuk 4 van BRL 200. Je haalt het met een theorie- en een praktijkexamen.

Voorbeeld: Een monteur onderhoudt een blusgasinstallatie met HFK-227ea in een serverruimte. Daarvoor heeft hij dit certificaat nodig, niet A1.

Valkuil: A1 en A2 gelden voor koeling, airco en warmtepompen. Voor blusinstallaties is er een eigen certificaat.

Bron: BRL 200 versie 2.0, Hoofdstuk 4, paragraaf 4.1 en 4.3

Ja. 2025/625 noemt naast F-gassen ook de alternatieven perfluor(2-methyl-3-pentanon), trifluorjoodmethaan en 2-BTP.

Perfluor(2-methyl-3-pentanon) is bekend als FK-5-1-12. Trifluorjoodmethaan is CF3I. Wie apparatuur met deze stoffen installeert, repareert, onderhoudt of buiten dienst stelt, heeft het certificaat ook nodig.

Voorbeeld: Een installatie met FK-5-1-12 wordt verplaatst naar een nieuw gebouw. De monteurs die dat doen, hebben het certificaat volgens 2025/625 nodig.

Valkuil: Een lage GWP betekent niet dat je geen certificaat nodig hebt.

Bron: BRL 200 versie 2.0, Hoofdstuk 4, paragraaf 4.1

Als het inspectieregime voldoet aan ISO 14520 of EN 15004 en de inspecties minstens zo vaak zijn als artikel 5 vraagt.

Voor brandbeveiliging hoef je dan geen aparte lekcontrole te doen naast de inspectie. Dat staat in artikel 5 lid 7 van Verordening (EU) 2024/573. EN 15004 gaat over vaste blusgassystemen; deel 1 geeft de algemene eisen.

Voorbeeld: Een installatie met 40 kg HFK-227ea wordt elke 6 maanden geïnspecteerd volgens EN 15004. Dan voldoet de exploitant aan de lekcontroleplicht.

Valkuil: Eén inspectie per jaar is te weinig als artikel 5 elke 6 maanden vraagt.

Bron: Verordening (EU) 2024/573, Artikel 5 lid 7

Vanaf 5 ton CO2-equivalent aan F-gassen uit bijlage I van Verordening (EU) 2024/573.

Daarboven hangt de termijn af van de hoeveelheid: 5 tot 50 ton elke 12 maanden, 50 tot 500 ton elke 6 maanden en 500 ton of meer elke 3 maanden. Met een lekdetectiesysteem wordt de termijn twee keer zo lang. Vanaf 500 ton is een lekdetectiesysteem verplicht.

Voorbeeld: Een installatie met 1,2 kg HFK-227ea is 3,86 ton CO2-equivalent. Dat is onder de grens, dus periodieke lekcontrole is niet verplicht.

Valkuil: De grens gaat over ton CO2-equivalent, niet over kilogram.

Bron: Verordening (EU) 2024/573, Artikel 5 en 6

Inerte gassen zoals argon en stikstof zijn geen F-gassen. HFK's zoals HFK-227ea zijn dat wel.

Voor een installatie met alleen een inert gas gelden de lekcontrole en de verboden van de F-gassenverordening dus niet. Voor apparatuur met F-gassen of met de alternatieven uit 2025/625 heb je wel het certificaat nodig.

Voorbeeld: Een serverruimte met een installatie met argon valt buiten de F-gassenregels. Een serverruimte met HFK-227ea valt erbinnen.

Valkuil: Niet elk blusgas is een F-gas. Kijk naar de stof op het etiket.

Bron: Verordening (EU) 2024/573, Artikel 2 en bijlage I

Met het ventiel dicht, de beschermkap erop en de cilinder goed vastgezet, zodat hij niet kan schuiven of omvallen.

Bijlage I van 2025/625 vraagt kennis van het juist verplaatsen van houders onder druk. Breekt een ventiel af, dan kan het gas met grote kracht ontsnappen. Gascilinders onder druk vallen bij vervoer over de weg onder de regels voor gevaarlijke stoffen.

Voorbeeld: Je brengt een cilinder terug naar het vulstation. Je zet de kap erop en zet de cilinder rechtop vast met spanbanden in de laadruimte.

Valkuil: Til een cilinder nooit op aan het ventiel.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/625, Bijlage I, onderwerp 8

Je kijkt het register van de apparatuur na en let op terugkerende problemen en plekken die eerder lekten.

Dat vraagt onderwerp 9 van bijlage I van 2025/625. Zie je in het register dat dezelfde koppeling steeds lekt, dan controleer je die extra goed en leg je het vast als terugkerend probleem.

Voorbeeld: Bij de laatste drie controles lekte steeds dezelfde koppeling. Bij de nieuwe controle begin je daar en noteer je wat je vindt.

Valkuil: Het register is niet alleen voor achteraf. Je gebruikt het ook om de controle voor te bereiden.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/625, Bijlage I, onderwerp 9

Een gecertificeerde persoon wint het terug, zodat het wordt gerecycled, geregenereerd of vernietigd.

De exploitant zorgt daarvoor (artikel 8 van Verordening (EU) 2024/573). Ook restgas in cilinders wordt teruggewonnen voordat een cilinder wordt afgevoerd. Opzettelijk laten ontsnappen is verboden.

Voorbeeld: Een bedrijf verhuist en de oude installatie gaat eruit. Het servicebedrijf neemt de cilinders mee en laat het blusgas terugwinnen.

Valkuil: De cilinders met gas bij het oud ijzer zetten is niet toegestaan.

Bron: Verordening (EU) 2024/573, Artikel 8