Flashcards Oefenexamen F-gassen airco in voertuigen (opleidingsattest)

Het bewijs dat je de opleiding hebt gevolgd om aan de airco van voertuigen te werken, volgens Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893.

Het attest is voor onderhoud, service en reparatie van airco's in auto's, bestelwagens, zware voertuigen, bepaalde mobiele machines, treinen, metro's en trams. Ook lekcontrole en terugwinnen vallen eronder. Je krijgt het na een opleiding met een theorie- en een praktijkdeel.

Voorbeeld: Een monteur in een garage vult en repareert airco's van personenauto's. Daarvoor heeft hij een opleidingsattest nodig, geen persoonscertificaat zoals A1.

Valkuil: Het attest voor mobiele airco is iets anders dan het certificaat voor de koelunit van een koelwagen.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893, NVKL-kopie, Artikel 1, 2 en 3

M1 en M2 geven hetzelfde werk met F-gassen en koolwaterstoffen. Met M2 mag je dat alleen doen met een geautomatiseerd terugwin- en vulstation.

Onder het werk vallen onderhoud, service, reparatie, lekcontrole en terugwinnen. M1 is de brede variant. M2 past bij wie altijd met een airco-servicestation werkt dat de stappen automatisch doet.

Voorbeeld: Een snelservicebedrijf vult airco's alleen met een automatisch station. Voor die medewerkers past M2. Een airco-specialist die ook met losse manometers werkt, heeft M1 nodig.

Valkuil: M2 is geen lager niveau voor alles: het werk is gelijk, alleen de werkwijze is beperkt.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893, NVKL-kopie, Artikel 2 lid 2

Ja, als je bent ingeschreven voor een opleiding en werkt onder toezicht van een attesthouder. Dat mag ten hoogste 24 maanden.

De attesthouder die toezicht houdt, is volledig verantwoordelijk voor het werk. Na die periode moet je zelf een attest hebben. Zonder inschrijving voor een opleiding geldt deze uitzondering niet.

Voorbeeld: Een leerling-monteur begint in september aan een opleiding en helpt onder toezicht met airco-onderhoud. Hij heeft twee jaar om zijn attest te halen.

Valkuil: Toezicht alleen is niet genoeg. Je moet ook ingeschreven zijn voor een opleiding.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893, NVKL-kopie, Artikel 2 lid 3

Niet meer dan 150. Richtlijn 2006/40/EG verbiedt in nieuwe auto's van categorie M1 en N1 klasse I een airco met een F-gas met een GWP boven 150.

Vanaf 2011 gold dit voor nieuwe voertuigtypen en sinds 1 januari 2017 voor alle nieuwe auto's in die categorieën. Daarom zit in nieuwe auto's meestal R-1234yf of CO2. R-134a heeft een GWP van 1430 en mag er niet meer in.

Voorbeeld: Een auto uit 2020 heeft R-1234yf. De klant vraagt om R-134a omdat dat goedkoper zou zijn. Dat weiger je.

Valkuil: De M1 uit de richtlijn is een voertuigcategorie, niet attest M1.

Bron: Richtlijn 2006/40/EG (airco in motorvoertuigen), Artikel 5 en 6

A betekent lage giftigheid. 2L betekent licht ontvlambaar, met een lage verbrandingssnelheid.

R-1234yf is een HFO met een lage GWP, maar het kan wel branden. Bijlage I van 2025/1893 vraagt kennis van veilig werken met ontvlambare koudemiddelen. Vermijd open vuur en vonken als je aan het circuit werkt.

Voorbeeld: Je wint R-1234yf terug in een werkplaats. Je zorgt voor ventilatie en houdt slijpwerk en lassen op afstand.

Valkuil: Een lage GWP betekent niet dat een koudemiddel veilig is. Kijk ook naar de veiligheidsklasse.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893, NVKL-kopie, Bijlage I, onderdeel 1 (veiligheid, ontvlambare koudemiddelen)

Bij een directe controle zoek je het lek zelf. Bij een indirecte controle zoek je afwijkingen in hoe de airco werkt.

Direct: met belletjesspray, uv-contrastvloeistof of een elektronische lekzoeker. Indirect: je kijkt naar drukken, temperaturen en stroomopname. Wijst een indirecte meting op een tekort, dan zoek je de plek met een directe methode.

Voorbeeld: De airco koelt slecht en de zuigdruk is laag. Je vermoedt een lek en zoekt daarna met de elektronische lekzoeker langs de koppelingen.

Valkuil: Een lage druk is een aanwijzing, geen bewijs van een lek. Zoek altijd de plek.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893, NVKL-kopie, Bijlage I, onderdeel 2 (items 2.5 en 2.7)

Eerst vacuüm trekken en controleren of het vacuüm blijft staan. Daarna vul je op gewicht met de hoeveelheid die de fabrikant opgeeft.

Vacuüm trekken haalt lucht en vocht uit het systeem. Loopt de druk na het afsluiten op, dan is er een lek of zit er nog vocht in. De vulhoeveelheid staat meestal op een sticker in de motorruimte of in de servicegegevens.

Voorbeeld: Op de sticker staat 450 gram R-1234yf. Na het vacuüm vul je precies 450 gram met het station en controleer je daarna de werking.

Valkuil: Vullen op druk alleen is te onnauwkeurig. Vul op gewicht.

Bron: Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1893, NVKL-kopie, Bijlage I, onderdeel 3 (item 3.2)

Eerst het koudemiddel terugwinnen met een geschikt station. Pas daarna open je het circuit.

Opzettelijk F-gassen laten ontsnappen is verboden als dat technisch niet nodig is (artikel 4 lid 1 van de F-gassenverordening). Dat geldt ook voor R-1234yf, ondanks de lage GWP. Bijlage I van 2025/1893 vraagt kennis van milieuvriendelijk terugwinnen.

Voorbeeld: Je sluit het station aan, wint het koudemiddel terug en noteert hoeveel eruit kwam. Daarna maak je de leidingen los.

Valkuil: Een lage GWP is geen vrijbrief om het gas te laten ontsnappen.

Bron: Verordening (EU) 2024/573, Artikel 4 lid 1