Wat zijn natuurlijke koudemiddelen?
Stoffen die ook in de natuur voorkomen: koolwaterstoffen (R-290, R-600a), CO2 (R-744) en ammoniak (R-717).
Uitleg
Ze hebben een zeer lage GWP of GWP 0 en vallen niet onder de phase-down. Elk heeft een nadeel: brandbaar, hoge drukken of giftig. Sinds 29 september 2025 is ook voor deze koudemiddelen een certificaat nodig.
Voorbeeld
Een supermarkt kiest voor CO2, een warmtepompfabrikant voor propaan, een koelhuis voor ammoniak.
Valkuil
Natuurlijk betekent niet ongevaarlijk.
Bron: BRL 200 versie 2.0, Paragraaf 3.4, toetsterm 11.01 (alternatieve technologieën)
Gecontroleerd op oktober 2026 tegen BRL 200 versie 2.0, schemabeheerder Rijkswaterstaat, Verordening 2024/573, Uitvoeringsverordening 2024/2215, IPLO, eisen natuurlijke personen, STEK, examenreglement 2026 en examenpagina's A1 en A2, PBNA, A1-examen F-gassen en koolwaterstoffen en CerVaKo, communicatiebrief F-gassencertificaten. Wat we elke maand controleren
Test jezelf: 3 echte oefenvragen
Uit de vragenbank van de training. Kies een antwoord, dan zie je direct of het goed is en waarom.
Welke van deze koudemiddelen zijn natuurlijke koudemiddelen?
Waarom dit antwoord
Natuurlijke koudemiddelen komen ook in de natuur voor: propaan (R-290), isobutaan (R-600a), CO2 (R-744) en ammoniak (R-717). De andere rijen zijn HFK's, HFO's of mengsels daarvan, of oude CFK's en HCFK's.
Bron: BRL 200 versie 2.0 (5 december 2025), paragraaf 3.4, toetsterm 11.01 (alternatieve technologieën en koudemiddelen), https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl-200-versie-2-0.pdf
Welke koudemiddelen zijn HFO's?
Waarom dit antwoord
HFO's (hydrofluorolefinen) zijn fluorhoudende koudemiddelen met een zeer lage GWP, zoals R-1234yf en R-1234ze. R-134a en R-32 zijn HFK's, R-290 en R-600a koolwaterstoffen en R-744 en R-717 zijn CO2 en ammoniak.
Bron: BRL 200 versie 2.0 (5 december 2025), paragraaf 3.4, toetsterm 11.01 (alternatieve koudemiddelen), https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl-200-versie-2-0.pdf
Een installatie staat al uren stil in een ruimte van 20 °C. Welk koudemiddel zit er waarschijnlijk in?
Waarom dit antwoord
Bij stilstand hoort de druk bij de omgevingstemperatuur. Bij 20 °C is dat ongeveer: R-134a 4,7 bar, R-290 7,4 bar, R-32 13,7 bar en R-744 56 bar overdruk. Alleen CO2 werkt bij zulke hoge drukken. Daarom heb je voor CO2 eigen meters en slangen nodig.
Bron: BRL 200 versie 2.0 (5 december 2025), paragraaf 3.4, toetsterm 11.04 (voor- en nadelen van alternatieven), https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl-200-versie-2-0.pdf; verzadigingsdruk bij 20 °C (overdruk): R-134a 4,70, R-290 7,35, R-32 13,73, R-744 56,28 bar, druk en temperatuur berekend met CoolProp 8.0 (PropsSI, open bron), https://coolprop.org
In de training Compleet oefen je alle 490 vragen met uitleg, met proefexamens zoals het echte examen. € 49, eenmalig betalen.