F-gassen opleiding: cursus volgen of zelf leren?

Bijgewerkt op 1 november 2026

Een F-gassen cursus is niet verplicht: je mag het examen ook na zelfstudie doen. Dat schrijven zowel de NVKL ("Een cursus is namelijk niet verplicht (het examen wel)") als STEK. Toch raden ze een cursus aan: STEK een opleiding bij een opleidingscentrum, de NVKL vooral voor een eerste examen. De slimste keuze hangt af van je ervaring en van het onderdeel: voor de praktijk heb je gereedschap en begeleiding nodig, de theorie kun je grotendeels zelf leren.

Wat zeggen de officiële bronnen?

De regels voor het persoonscertificaat staan in Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215 en BRL 200. Die eisen een theorie-examen en een praktijkexamen bij een erkende exameninstelling. Verplichte lesuren noemt IPLO niet. Wel noemt IPLO ROC's, particuliere opleiders en vakscholen als plekken waar je je kunt voorbereiden, vaak met een praktijkgerichte examentraining. Ondernemersplein zegt: je krijgt het certificaat als je een examen haalt bij een erkende instelling. De hele route, van categorie kiezen tot registratie, staat in F-gassen certificaat halen.

Er is één situatie waarin een opleiding wel een rol speelt. Als leerling mag je zonder certificaat werken, maar alleen als je bent ingeschreven voor een opleiding, onder toezicht van iemand met een certificaat, en in totaal hooguit 24 maanden (artikel 3 lid 4 Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215).

De theorie: veel kun je zelf

Het theorie-examen telt bij PBNA 40 meerkeuzevragen in 60 minuten. De stof ligt vast in de toetstermen van BRL 200: wetgeving, GWP, lekcontrole, terugwinnen, onderdelen, alternatieven en koolwaterstoffen. Dat is stof die je kunt lezen, oefenen en herhalen. Wat je nodig hebt:

• een overzicht van de stof, bijvoorbeeld het F-gassen examen A1;
• uitleg bij de lastige onderwerpen, zoals CO2-equivalent berekenen;
• veel oefenvragen met uitleg, zodat je de regel achter het antwoord leert;
• een paar proefexamens onder tijdsdruk aan het eind.

Het online leerplatform waar de NVKL naar verwijst, heeft volgens de NVKL een instaptoets op de eindtermen en online modules. Je hebt daarvoor een betaalde inlogcode nodig.

De praktijk: hier helpt een cursus

Het praktijkexamen bestaat bij STEK uit veiligheid en handelingen (2,5 uur), inspectie (1,5 uur) en solderen en monteren (75 minuten plus 30 minuten zagen). Je soldeert koperleiding, controleert een installatie op lekdichtheid en wint koudemiddel terug. Dat leer je met materiaal in je handen en iemand die meekijkt. Werk je al jaren als monteur, dan ken je veel handelingen. Ben je nieuw in het vak, dan is een cursus met praktijklessen voor dit deel bijna onmisbaar.

Heb je een oud certificaat categorie 1 of 2? Dan krijg je vrijstelling voor een deel van de praktijk, en is de theorie het grootste werk. Zie F-gassen categorie 1 en 2 en hercertificering F-gassen.

Welke route past bij jou?

Dit is ons advies, geen regel. Voor ervaren monteurs is vooral de stof over koolwaterstoffen en de nieuwe verordening nieuw. Lees daarvoor veilig werken met R-290 en R-32.

Test jezelf: 3 echte oefenvragen

Uit de vragenbank van de training. Kies een antwoord, dan zie je direct of het goed is en waarom.

Vraag 1 van 3

Je sluit een manifoldset aan op een split-airco met R-410A die draait. Wat is de verdampingstemperatuur volgens de lagedrukmeter?

• Ongeveer 20 °C
• Ongeveer 7,5 °C
• Ongeveer -10 °C
• Ongeveer 2 °C

Welke Europese verordening is de huidige F-gassenverordening?

• Richtlijn 2012/19/EU
• Verordening (EU) 2024/573
• Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215
• Verordening (EU) 517/2014

Welke drie koudemiddelen zijn koolwaterstoffen?

• R-290, R-600a en R-1270
• R-1234yf, R-1234ze en R-513A
• R-744, R-717 en R-718
• R-32, R-134a en R-125

Wat kost een cursus?

Opleiders hebben eigen prijzen, en die verschillen sterk per opleider en duur. Wij noemen ze niet, omdat we ze niet elke maand kunnen nalopen. Het examen zelf kost bij PBNA {prijs_pbna_a1} voor A1 en bij STEK {prijs_stek_a1}, exclusief btw. Zie kosten van het F-gassen examen.

Zelfstudie goed aanpakken

Wie zelf leert, mist de stok achter de deur van een les. Werk daarom met een vaste planning: elke week een paar groepen, en elke week een korte toets. Houd bij welke vragen je fout had en herhaal die. Begin met een meting, zodat je niet tijd steekt in wat je al kent. Twijfel je of je klaar bent, doe dan een F-gassen proefexamen. Haal je dat ruim, dan is de theorie geen reden meer om te wachten.

Bronnen: NVKL, veelgestelde vragen; STEK, A1-examen; IPLO, eisen aan monteurs; Ondernemersplein; Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215, artikel 3 lid 4 (geraadpleegd oktober 2026).

Gecontroleerd op 24 oktober 2026 tegen BRL 200 versie 2.0, schemabeheerder Rijkswaterstaat, Verordening 2024/573, Uitvoeringsverordening 2024/2215, IPLO, eisen natuurlijke personen, STEK, examenreglement 2026 en examenpagina's A1 en A2, PBNA, A1-examen F-gassen en koolwaterstoffen en CerVaKo, communicatiebrief F-gassencertificaten. Wat we elke maand controleren